Bitsocial i blockchainowe sieci społecznościowe

Lens, DeSo i Steem umieszczają aktywność społecznościową na blockchainie. Konta, obserwacje, posty lub otaczające je reguły stają się transakcjami, które walidatorzy porządkują i przechowują. Bitsocial nie używa blockchaina: media społecznościowe nie potrzebują globalnej kolejności każdego posta, więc Bitsocial pomija konsensus, gaz i staking. Uzasadnienie znajdziesz w artykule Protokół peer-to-peer.

Co je łączy

• Ktoś płaci za każdy zapis. Lens pobiera gaz, który aplikacje mogą sponsorować; DeSo pobiera opłatę za każdą akcję; Steem racjonuje akcje według zastakowanych tokenów.
• Łańcuch narzuca wszystkim jedną politykę antyspamową. Opłaty, stake i koszty kont obowiązują w całej sieci, zamiast być wybierane przez każdą społeczność.
• Zapisy onchain są trwałe. Aplikacje mogą ukrywać treści, ale nie mogą usunąć ich z łańcucha.
• Przeglądarki są klientami API. Aplikacje webowe podpisują transakcje i czytają dane przez węzeł, indekser lub API prowadzone przez kogoś innego.

Lens

Lens działa na Lens Chain, sieci warstwy 2 Ethereum zbudowanej na ZK Stack od ZKsync, która korzysta z Avail do zapewnienia dostępności danych. Mask Network opiekuje się Lens od stycznia 2026 roku.

• W łańcuchu: konta są smart kontraktami, nazwy użytkowników są NFT w przestrzeniach nazw, a grafy, grupy, feedy i ich reguły również są kontraktami.
• Poza łańcuchem: tekst i multimedia posta znajdują się w pliku JSON pod adresem URI, zwykle w Grove, usłudze przechowywania Lens działającej przed IPFS. Reakcje i zakładki przechowuje Lens API, a aplikacje czytają dane przez to API.
• Spam i bariery: transakcje wymagają gazu w GHO, który aplikacje mogą sponsorować z limitami częstotliwości. Reguły feedów i grup mogą wymagać posiadania tokenów lub płatności.
• Działanie łańcucha: L2BEAT ocenia Lens Chain jako validium na etapie Stage 0 z centralnym operatorem, który może odmówić uwzględnienia transakcji.

DeSo

DeSo to blockchain warstwy 1 zbudowany dla aplikacji społecznościowych. W lipcu 2024 roku przeszedł z proof of work na proof of stake.

• W łańcuchu: profile, posty, polubienia, obserwacje i wiadomości prywatne to transakcje przechowywane przez każdy pełny węzeł. Obrazy i wideo są hostowane poza łańcuchem; węzeł referencyjny korzysta z Google Cloud Storage i Cloudflare Stream.
• Spam: każda akcja wymaga opłaty w DESO. Nowi użytkownicy zwykle dostają startowe DESO od węzła po weryfikacji numeru telefonu.
• Moderacja: każdy węzeł decyduje, co pokazuje, za pomocą czarnych i szarych list, ale treść pozostaje w łańcuchu.
• Społeczności: dokumentacja nie opisuje prymitywu społeczności ani forum; „społeczność” to feed, który kuratoruje aplikacja.
• Prowadzenie węzła: walidatorzy potrzebują co najmniej 32 GB RAM i 200 GB dysku, według przewodnika dla walidatorów.

Steem

Steem to społecznościowy blockchain, który płaci autorom i kuratorom w tokenach, a jego główną aplikacją blogową jest Steemit. Hive oddzielił się od Steem w 2020 roku; według whitepapera Hive fork nastąpił po tym, jak Steemit Inc. kupił Justin Sun.

• W łańcuchu: posty tekstowe, komentarze, głosy i historia ich edycji, porządkowane przez 21 wybranych świadków (witnesses), którzy co trzy sekundy produkują blok. Obrazy są hostowane poza łańcuchem.
• Spam: akcje zużywają Resource Credits, które rosną wraz z zastakowanym STEEM. Utworzenie konta kosztuje STEEM; Steemit pokrywa ten koszt za użytkowników, którzy zweryfikują adres e-mail i numer telefonu.
• Społeczności: to niestandardowe operacje interpretowane przez indekser poza konsensusem. Moderatorzy mogą wyciszać posty, co ukrywa je w aplikacjach, ale pozostawia w łańcuchu.
• Nagrody: nagrody są finansowane z inflacji, a o ich podziale decydują głosy ważone wielkością stake'u, więc duzi posiadacze kształtują to, co zdobywa uwagę.

Porównanie

Pytanie	Lens	DeSo	Steem	Bitsocial
Łańcuch	Warstwa 2 Ethereum (validium na ZK Stack)	Własna warstwa 1, proof of stake	Własny łańcuch, delegated proof of stake	Brak
Treść postów	JSON poza łańcuchem, zwykle w Grove	Tekst w łańcuchu; multimedia poza nim	Tekst w łańcuchu; obrazy poza nim	Na węźle właściciela społeczności i u peerów, które ją czytają i seedują
Tożsamość	Konto będące smart kontraktem; nazwy użytkowników jako NFT	Para kluczy z profilem w łańcuchu	Nazwane konto w łańcuchu z wielopoziomowymi kluczami	Pary kluczy Ed25519 dla użytkowników i społeczności
Społeczności	Grupy i feedy jako kontrakty z regułami	Brak prymitywu społeczności	Społeczności interpretowane przez indekser poza konsensusem	Pełnoprawne obiekty, których węzeł przyjmuje lub odrzuca posty
Ochrona przed spamem	Gaz (często sponsorowany), reguły tokenowe lub płatnicze	Opłata za każdą akcję; środki startowe po weryfikacji telefonu	Resource Credits ze stake'u; płatne zakładanie kont	Wyzwanie danej społeczności przed przyjęciem posta
Moderacja	Administratorzy grup, reguły w łańcuchu, ukrywanie na poziomie API	Każdy węzeł filtruje to, co pokazuje	Wyciszenia w społecznościach, głosy przeciw ważone wielkością stake'u, filtry aplikacji	Właściciele społeczności moderują swoją społeczność; aplikacje wybierają, co pokazują
Utrzymanie	Operator łańcucha plus Lens API i Grove	Walidatorzy z co najmniej 32 GB RAM	Wybrani świadkowie plus węzły API i indeksujące	Węzeł społeczności na sprzęcie konsumenckim plus pomocnicze węzły seedujące
Główny kompromis	Programowalne reguły w łańcuchu, ale treść i odczyt zależą od usług Lens	Otwarta pula danych, ale każda akcja kosztuje i zostaje na zawsze	Wbudowane nagrody, ale stake kształtuje widoczność i zarządzanie	Bez opłat i stake'u, ale bez globalnej kolejności, a stare treści nie są gwarantowane na zawsze