Bitsocial και κοινωνικά δίκτυα σε blockchain
Τα Lens, DeSo και Steem τοποθετούν το καθένα την κοινωνική δραστηριότητα σε ένα blockchain. Οι λογαριασμοί, οι ακολουθήσεις, οι αναρτήσεις ή οι κανόνες γύρω από αυτά γίνονται συναλλαγές που οι επικυρωτές ταξινομούν και αποθηκεύουν. Το Bitsocial δεν χρησιμοποιεί blockchain: τα κοινωνικά μέσα δεν χρειάζονται καθολική σειρά για κάθε ανάρτηση, οπότε το Bitsocial παραλείπει τη συναίνεση, το gas και το staking. Για το σκεπτικό, δείτε το Πρωτόκολλο Peer-to-Peer.
Τι έχουν κοινό
- Κάποιος πληρώνει για κάθε εγγραφή. Το Lens χρεώνει gas, το οποίο μπορούν να χορηγούν οι εφαρμογές· το DeSo χρεώνει τέλος σε κάθε ενέργεια· το Steem κατανέμει τις ενέργειες με βάση τα δεσμευμένα (staked) tokens.
- Η αλυσίδα ορίζει μία πολιτική κατά του spam για όλους. Τα τέλη, το stake και το κόστος των λογαριασμών ισχύουν σε όλο το δίκτυο, αντί να τα επιλέγει κάθε κοινότητα.
- Οι εγγραφές on-chain είναι μόνιμες. Οι εφαρμογές μπορούν να κρύψουν περιεχόμενο, αλλά δεν μπορούν να το αφαιρέσουν από την αλυσίδα.
- Τα προγράμματα περιήγησης είναι πελάτες API. Οι web εφαρμογές υπογράφουν συναλλαγές και διαβάζουν μέσω ενός κόμβου, ενός indexer ή ενός API που λειτουργεί κάποιος άλλος.
Lens
Το Lens τρέχει στο Lens Chain, ένα layer 2 του Ethereum χτισμένο με το ZK Stack του ZKsync, που χρησιμοποιεί το Avail για τη διαθεσιμότητα δεδομένων. Η Mask Network έχει την ευθύνη του Lens από τον Ιανουάριο του 2026.
- Στην αλυσίδα: οι λογαριασμοί είναι έξυπνα συμβόλαια, τα ονόματα χρήστη είναι NFT μέσα σε χώρους ονομάτων, και οι γράφοι, οι ομάδες, οι ροές και οι κανόνες τους είναι επίσης συμβόλαια.
- Εκτός αλυσίδας: το κείμενο και τα πολυμέσα μιας ανάρτησης βρίσκονται σε ένα αρχείο JSON σε ένα URI, συνήθως στο Grove, την υπηρεσία αποθήκευσης του Lens μπροστά από το IPFS. Τις αντιδράσεις και τους σελιδοδείκτες τα κρατά το Lens API, και οι εφαρμογές διαβάζουν μέσω αυτού του API.
- Spam και φράγματα: οι συναλλαγές χρειάζονται gas σε GHO, το οποίο οι εφαρμογές μπορούν να χορηγούν με όρια ρυθμού. Οι κανόνες ροών και ομάδων μπορούν να απαιτούν κατοχή tokens ή πληρωμές.
- Λειτουργία της αλυσίδας: το L2BEAT κατατάσσει το Lens Chain ως validium Stage 0 με κεντρικό διαχειριστή που μπορεί να αρνηθεί να συμπεριλάβει συναλλαγές.
DeSo
Το DeSo είναι ένα blockchain layer 1 φτιαγμένο για κοινωνικές εφαρμογές. Πέρασε από την απόδειξη εργασίας στην απόδειξη συμμετοχής τον Ιούλιο του 2024.
- Στην αλυσίδα: τα προφίλ, οι αναρτήσεις, τα likes, οι ακολουθήσεις και τα άμεσα μηνύματα είναι όλα συναλλαγές που αποθηκεύει κάθε πλήρης κόμβος. Οι εικόνες και τα βίντεο φιλοξενούνται off-chain· ο κόμβος αναφοράς χρησιμοποιεί Google Cloud Storage και Cloudflare Stream.
- Spam: κάθε ενέργεια πληρώνει τέλος σε DESO. Οι νέοι χρήστες συνήθως λαμβάνουν αρχικό DESO από έναν κόμβο μετά από επαλήθευση τηλεφώνου.
- Εποπτεία: κάθε κόμβος αποφασίζει τι εμφανίζει μέσω blacklisting ή graylisting, αλλά το περιεχόμενο παραμένει on-chain.
- Κοινότητες: η τεκμηρίωση δεν περιγράφει κανένα θεμελιώδες στοιχείο κοινότητας ή φόρουμ· μια «κοινότητα» είναι μια ροή που επιμελείται μια εφαρμογή.
- Λειτουργία κόμβου: οι επικυρωτές χρειάζονται τουλάχιστον 32 GB RAM και 200 GB δίσκου, σύμφωνα με τον οδηγό επικυρωτών.
Steem
Το Steem είναι ένα κοινωνικό blockchain που πληρώνει συντάκτες και επιμελητές σε tokens, με το Steemit ως κύρια εφαρμογή blogging. Το Hive αποσχίστηκε από το Steem το 2020· σύμφωνα με τη λευκή βίβλο του Hive, η διάσπαση ακολούθησε την πώληση της Steemit Inc. στον Justin Sun.
- Στην αλυσίδα: αναρτήσεις κειμένου, σχόλια, ψήφοι και το ιστορικό επεξεργασίας τους, ταξινομημένα από 21 εκλεγμένους witnesses που παράγουν ένα μπλοκ κάθε τρία δευτερόλεπτα. Οι εικόνες φιλοξενούνται off-chain.
- Spam: οι ενέργειες καταναλώνουν Resource Credits, τα οποία αυξάνονται με το δεσμευμένο STEEM. Η δημιουργία λογαριασμού κοστίζει STEEM· το Steemit καλύπτει το κόστος για χρήστες που επαληθεύουν διεύθυνση email και αριθμό τηλεφώνου.
- Κοινότητες: είναι προσαρμοσμένες λειτουργίες που ερμηνεύει ένας indexer εκτός συναίνεσης. Οι συντονιστές μπορούν να κάνουν σίγαση σε αναρτήσεις, κάτι που τις κρύβει στις εφαρμογές αλλά τις αφήνει on-chain.
- Ανταμοιβές: ο πληθωρισμός χρηματοδοτεί τις ανταμοιβές, και οι ψήφοι, σταθμισμένες με βάση το stake, αποφασίζουν πώς μοιράζονται, οπότε οι μεγάλοι κάτοχοι διαμορφώνουν το τι κερδίζει προσοχή.
Σύγκριση
| Ερώτημα | Lens | DeSo | Steem | Bitsocial |
|---|---|---|---|---|
| Αλυσίδα | Layer 2 του Ethereum (validium με ZK Stack) | Δικό του layer 1, απόδειξη συμμετοχής | Δική του αλυσίδα, απόδειξη συμμετοχής με ανάθεση | Καμία |
| Περιεχόμενο αναρτήσεων | JSON off-chain, συνήθως στο Grove | Κείμενο on-chain· πολυμέσα off-chain | Κείμενο on-chain· εικόνες off-chain | Στον κόμβο του ιδιοκτήτη της κοινότητας και στους ομότιμους κόμβους που τη διαβάζουν και τη διαμοιράζουν |
| Ταυτότητα | Λογαριασμός ως έξυπνο συμβόλαιο· ονόματα χρήστη ως NFT | Ζεύγος κλειδιών με προφίλ on-chain | Επώνυμος λογαριασμός αλυσίδας με κλειδιά διαφορετικών επιπέδων | Ζεύγη κλειδιών Ed25519 για χρήστες και κοινότητες |
| Κοινότητες | Ομάδες και ροές ως συμβόλαια με κανόνες | Κανένα θεμελιώδες στοιχείο κοινότητας | Κοινότητες που ερμηνεύει ένας indexer, εκτός συναίνεσης | Αντικείμενα πρώτης τάξης, των οποίων ο κόμβος δέχεται ή απορρίπτει αναρτήσεις |
| Έλεγχος spam | Gas (συχνά χορηγούμενο), κανόνες για tokens ή πληρωμές | Τέλος σε κάθε ενέργεια· αρχικά κεφάλαια μετά από έλεγχο τηλεφώνου | Resource Credits από stake· επί πληρωμή δημιουργία λογαριασμού | Η πρόκληση της κάθε κοινότητας πριν γίνει δεκτή μια ανάρτηση |
| Εποπτεία | Διαχειριστές ομάδων, κανόνες on-chain, απόκρυψη σε επίπεδο API | Κάθε κόμβος φιλτράρει τι εμφανίζει | Σιγάσεις από κοινότητες, αρνητικές ψήφοι σταθμισμένες με stake, φίλτρα εφαρμογών | Οι ιδιοκτήτες κοινοτήτων εποπτεύουν την κοινότητά τους· οι εφαρμογές επιλέγουν τι θα εμφανίζουν |
| Λειτουργία | Διαχειριστής αλυσίδας, μαζί με το Lens API και το Grove | Επικυρωτές με τουλάχιστον 32 GB RAM | Εκλεγμένοι witnesses, μαζί με κόμβους API και indexer | Ένας κόμβος κοινότητας σε καταναλωτικό υλικό, και βοηθητικοί seeders |
| Βασικό αντάλλαγμα | Προγραμματιζόμενοι κανόνες on-chain, αλλά το περιεχόμενο και η ανάγνωση εξαρτώνται από υπηρεσίες του Lens | Ανοιχτή δεξαμενή δεδομένων, αλλά κάθε ενέργεια κοστίζει τέλος και μένει για πάντα | Ενσωματωμένες ανταμοιβές, αλλά το stake διαμορφώνει την ορατότητα και τη διακυβέρνηση | Χωρίς τέλη ή stake, αλλά χωρίς καθολική σειρά, και το παλιό περιεχόμενο δεν είναι εγγυημένο για πάντα |